Birbirine yakışan gıdalar ve kendine yakışanı bulamayan ben…
Merhabalar, bu yazımda öncelikle size güzel bilgiler verip sonra acılarımdan bahsedeceğim.
Bu yazı işbirliği ve saygı ile ilgilidir. Balığın sarımsakla yakışmasına saygı duymak ve balık ile sarımsağı birlikte kullanan şefe, ustaya, mühendise… Biz gıda mühendislerine her şey bir okul sırasında öğretilirken bu işe yıllarını vermiş ustalara ve şeflere saygı duymayı, herkes gibi iş arkadaşlarımızı ve sektörel paydaşlarımızı anlayarak birlikte işi daha ileriye götürmeyi öğrenmeliyiz. Herkesin her şeyi bilemeyeceğini (kabul etmek zor olsa da) ama birlikte bilinenlerin birleşip daha güçlü olacağını kabul etmek gibi.
Yiyecek-içecek sektörü kültürel ve sosyolojik olaylarla birlikte bambaşka bir boyuta gelmiş ve hayatımızın merkezine oturmuştur. Ne mutlu bize, çünkü yaşasın yemek yemek!
Birbirine yakışan, aynı zamanda sinerjik bir ikili olabilen gıdalara bir bakalım:
Kırmızı et ve brokoli
Bilirsiniz, dışarıda yediğiniz yemeklerde genelde etin yanında haşlanmış sebze verilir. Bunun tek nedeni sadece birlikte lezzetli olmaları değildir. Kırmızı ette bulunan demir molekülünün ince bağırsakta emilimini, yani vücuda alınan miktarını artırmak için; az haşlama suyunda suyu iyice çekilerek pişirilmiş brokoli ile servis edildiğinde, brokolide bulunan C vitamini demir ile birlikte sinerjik etkiye girer ve demirin emilimini artırır.
Maydanoz ve semizotu (Gaziantep’te nam-ı diğer pirpirim)
C vitamini yönünden zengin bu ikili özellikle biz hanımların selülit sorunlarına etkili bir çözümdür. Tek yapmamız gereken iyice yıkayıp yoğurt ile ya da çiğ salata şeklinde tüketmektir.
Domates ve zeytinyağı
Domateste bulunan likopen maddesi, antioksidan özellikli ve kanserle savaşan bir moleküldür. Ayrıca domateste A vitamini vardır; bu vitamin yağda eriyen özelliktedir. Bu nedenle zeytinyağı içinde çözünür ve vücutta kullanılabilir hale gelir.
Balık ve sarımsak
Balık yağı kolesterolü düşürür. Sarımsak ise kalp sağlığını korur. İkisi bir araya gelince enfeksiyonlara karşı dirençli etki oluşturur ve birlikte çok lezzetlidirler.
Ispanak ve yeşil biber
Ispanakta bulunan demir molekülü, hemoglobinin yapısına katılan çok önemli bir maddedir ve eksikliğinde kansızlık gelişir. Yeşil biber ile beraber tüketildiğinde ise ince bağırsakta emilimini artırır.
Fındık, fıstık, badem ve az yağlı kek
Fındık ve fıstık gibi değerli doymamış yağ asitleri içeren yemişler, kötü kolesterolü düşürür. Bu lezzetli yemişler az yağlı kek ile birlikte tüketildiğinde kan şekerini düşürüp dengeyi sağlar.
Elma ve kırmızı şarap
Kırmızı şarapla birlikte üzerine tarçın serpiştirilmiş elma çok güzel gider ama konumuz bu değildi 🙂 Elma ve kırmızı şarap antioksidan özelliğiyle kansere karşı da koruyucu flavonoidler içerir. Bu güçlü antioksidanlar, vücudumuzda üretilen veya dışarıdan gelen serbest radikallerin oksitleyici yani yaşlandırıcı zararlarına engel olur. Birlikte tüketildiğinde ise kanın pıhtılaşmasını önleyip kalp-damar sistemini korumaya yardımcı olurlar.
Biftek ve havuç
Havuç A vitamini açısından zengin bir sebzedir. Bir protein kaynağı ile birlikte tüketildiğinde emilimi artar ve faydası yükselir.
Yeşil çay ve limon
Yeşil çay antioksidan bir bitki çayıdır ve C vitamini içeren taze limon ile birlikte tüketildiğinde antioksidan etkisi yaklaşık 13 kat artar.
İşte bu yakışan ikililer hem faydalı hem de birlikte lezzetlidir. Birbirlerine yakıştıkları için tüketilmeye başlanmış olsalar da görüyoruz ki, ilerleyen teknolojik gelişmelerle her şeyin bir sebebi olduğunu, aslında göründüğünden fazlası olduğunu anlıyoruz. Tabii gıda kimyasına bakarak bu ikilileri çoğaltabilir, yepyeni menüler ortaya koyabiliriz.
Zor olan, birlikte sinerjik etki yaratabileceğimiz insanı bulmak ki bu da ne yazık ki kimyasal bileşenlere bakarak laboratuvar ortamında ya da kâğıt üstünde mümkün değil. Kaldık deneme-yanılma yöntemine…
🔎 Not:
Bu yazıda paylaşılan bilgiler; Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Harvard Nutrition Source, PubMed makaleleri ve T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Beslenme Rehberi’nden (2015) derlenmiştir.
